Tìm Hiểu Về Giáo Xứ Hoàng Trạch – Giáo Phận Thái Bình

Giáo xứ Hoàng Trạch tọa lạc tại xã Mễ Sở, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, thuộc Giáo hạt Tây Hưng Yên, Giáo phận Thái Bình. Nằm ở vị trí địa đầu về mặt địa lý của Giáo phận, cách nhà xứ cũ (An Vỹ) khoảng 8km về hướng Bắc, giáo xứ hiện là ngôi nhà chung của 245 nhân danh. Trải qua gần một thế kỷ với biết bao thăng trầm của lịch sử và bom đạn chiến tranh, cộng đoàn Hoàng Trạch vẫn kiên cường giữ vững và làm trổ sinh hoa trái đức tin dạt dào.

1. Thời kỳ phôi thai và những hạt giống Tin Mừng đầu tiên (Đầu thế kỷ XX – 1932)

Ngược dòng thời gian về những năm đầu thế kỷ XX, hạt giống Tin Mừng bắt đầu được gieo vãi trên mảnh đất Hoàng Trạch một cách rất đơn sơ và kỳ diệu. Theo lời truyền ngôn của các bậc tiền nhân, cụ Vũ Văn Đản khi ấy mới là một cậu bé 12 tuổi, được một gia đình Công giáo tốt lành tại Chèm Vẽ (Hà Nội ngày nay) nhận nuôi dưỡng và hướng dẫn nhận biết Chúa. Khi trưởng thành, mang trong mình ngọn lửa đức tin nhận lãnh từ phương xa, cụ trở về quê hương Hoàng Trạch, âm thầm kêu gọi và chia sẻ niềm tin ấy cho gia đình và những người xung quanh.

Nhờ ơn Chúa chúc lành, từ những đốm lửa nhỏ nhoi ban đầu, đến năm 1932, số giáo hữu đã tăng lên được 6 hộ gia đình với 22 nhân khẩu (gồm gia đình các ông bà: Tẹo, Cộ, Cỏn, Thịnh và Giang). Ban đầu, khi chưa có nơi thờ tự chính thức, các tín hữu quy tụ nhau lại tại tư gia để cùng đọc kinh, cầu nguyện và nâng đỡ nhau sống đạo.

Cũng trong năm 1932 lịch sử ấy, trước sự phát triển vững chắc của cộng đoàn, Giáo họ Chèm Vẽ chính thức được thành lập dưới sự chăm sóc mục vụ của Giáo xứ Lực Điền, nhận Thánh Phêrô Tông đồ làm quan thầy bổn mạng (về sau, Giáo họ Chèm Vẽ được đổi tên thành Giáo họ Hoàng Trạch).

2. Vượt qua thăng trầm, kiên cường xây dựng nơi thờ tự (1934 – 1956)

Để có nơi quy tụ thờ phượng Chúa, từ năm 1934 đến năm 1939, bà con giáo dân đã cùng nhau dựng lên ngôi nhà nguyện đầu tiên bằng tường tranh, vách đất, lợp lá cọ đơn sơ với chiều dài 16m và rộng 4m.

Nhờ số giáo hữu ngày một tăng, chỉ một thời gian ngắn sau đó, từ năm 1939 đến năm 1940, Giáo họ đã đồng lòng xây dựng một ngôi nhà thờ mới khang trang hơn với chiều dài 19m và rộng 5m.

Năm 1946, theo sự phân định mục vụ của Bề trên Giáo phận, Giáo họ Hoàng Trạch được cắt chuyển từ Giáo xứ Lực Điền về thuộc quyền coi sóc của Giáo xứ An Vỹ.

Năm 1947, để đáp ứng nhu cầu mục vụ trong hoàn cảnh mới, bà con giáo dân tiếp tục dựng lại ngôi nhà thờ trên nền móng cũ với khung bằng gỗ, vách đất và mái lợp rạ. Tuy nhiên, biến cố đau thương đã xảy đến vào năm 1953, bom đạn chiến tranh tàn phá nặng nề và san phẳng ngôi nhà thờ của Giáo họ. Giữa đống đổ nát hoang tàn ấy, một sự lạ kỳ diệu đã xảy ra khi pho tượng Thánh quan thầy Phêrô vẫn nguyên vẹn không hề mảy may sứt mẻ – như một minh chứng cho sự che chở của Thánh nhân và sức sống đức tin kiên cường không thể bị dập tắt của người con Hoàng Trạch.

Không nản lòng trước thử thách, năm 1956, với sự đồng lòng và quyết tâm cao độ, Giáo họ đã khởi công xây dựng lại ngôi nhà thờ mới trên nền móng cũ với khung gỗ và mái cọ. Đây chính là ngôi nhà nguyện kiên vững, đồng hành cùng Giáo họ suốt nhiều thập kỷ gian khó của đất nước.

3. Từng bước thăng tiến và củng cố đời sống đức tin (1996 – nay)

Bên cạnh việc giữ vững đức tin, diện mạo của Giáo họ ngày càng được đổi mới. Năm 1996, Giáo họ khánh thành tháp chuông cao 11m với hai quả chuông đồng (quả lớn nặng 156kg, quả nhỏ nặng 80kg) ngân vang tiếng gọi thiêng liêng mỗi sớm chiều, khẳng định sự trưởng thành vượt bậc của một cộng đoàn vùng biên viễn địa lý.

Là giáo họ có số giáo dân đông nhất của Giáo xứ An Vỹ trước đây, Hoàng Trạch sở hữu một cơ cấu tổ chức và sinh hoạt mục vụ vô cùng phong phú và sốt sắng. Giáo họ có đầy đủ các đoàn hội hoạt động đều đặn như: hội Gia Trưởng, hội Hiền Mẫu, hội Têrêxa Hài Đồng, ban Lễ sinh và ban Ca. Mỗi người Kitô hữu Hoàng Trạch luôn ý thức sâu sắc sứ mạng truyền giáo của mình, nỗ lực đem Chúa đến cho những người xung quanh, xứng danh là cánh chim đầu đàn nơi địa đầu Giáo phận.

4. Mốc son lịch sử năm 2026: Vươn mình lên hàng Tân Giáo xứ

Trải qua chặng đường gần một thế kỷ trung kiên gieo vãi và vun xới, năm 2026 đã trở thành năm hồng ân vĩ đại, ghi dấu bước chuyển mình lịch sử của Hoàng Trạch qua ba sự kiện trọng đại nối tiếp nhau:

• Ngày 11/01/2026: Đức Cha Đaminh Đặng Văn Cầu – Giám mục Giáo phận Thái Bình đã về chủ sự Thánh lễ tạ ơn và đặt viên đá đầu tiên xây dựng ngôi Thánh đường mới, đặt nền móng cho sự phát triển cả về cơ sở vật chất lẫn đời sống thiêng liêng của cộng đoàn trong tương lai.
• Ngày 04/06/2026: Tại Nhà thờ Chính tòa Thái Bình, Đức Cha Đaminh đã long trọng công bố quyết định nâng Giáo họ Hoàng Trạch lên hàng Giáo xứ. Giây phút ấy, niềm mơ ước bấy lâu của bao thế hệ cha ông Hoàng Trạch đã chính thức trở thành hiện thực trong tiếng tạ ơn nghẹn ngào.
• Ngày 26/06/2026: Trong bầu khí linh thiêng và hân hoan tột cùng, Đức Cha Đaminh trực tiếp trở về ngôi nhà chung Hoàng Trạch để trao Sắc phong Tân Giáo xứ, ghi nhận chặng đường dài hy sinh, cống hiến đầy quả cảm của 245 nhân danh nơi đây.

Lịch sử Giáo xứ Hoàng Trạch là một bài ca tạ ơn được viết nên từ mồ hôi, nước mắt và cả máu của các bậc tiền nhân. Nhìn lại chặng đường đã qua, mỗi người con Hoàng Trạch hôm nay càng thêm tự hào và ý thức trách nhiệm viết tiếp những trang sử đức tin sống động, xứng danh là Tân Giáo xứ địa đầu kiên trung và đầy lòng mến yêu.